Manşet Teknoloji

Sıradanlığa övgü: TikTok

Sosyal medya hayatımıza girdikten kısa süre sonra hayatımızın vazgeçilmez bir parçası oldu. Bazılarımız kendi gerçekliğimizden uzaklaşıp sosyal medyada yarattığımız kişiliklerle hareket etmeye başladık. O sanal dünyaya inanmaya, oranın refleksleriyle hareket etmeye başladık. Ve bu bizi şekilsel olarak manipüle etmeye başladı.

Artık Twitter’daki gibi tüm toplumsal olaylara karşı duyarlı, Instagram’daki gibi güzel veya yakışıklı hissetmeye başladık. Sosyal medya hayatımızda oluşan büyük bir boşluğu doldurdu. Krizlerin derinleştiği ve uzun döneme yayıldığı bizim gibi ülkelerde insanlar fiziksel sosyalleşmenin yerine sanal olarak sosyalleşmeyi tercih ediyor. Biz kendimizin gerçekliğinden uzaklaşıp sosyal medyada yarattığımız kişiliklerin gerçekliğine inanmaya başlıyorduk ki hayatımıza TikTok gerçekliği girdi.

Altkürtürlere yönelik ipuçları

Twitter’dan Türkiye’yi okumaya çalışırsak; çok duyarlı, bütün hak gasplarına karşı inanılmaz reaksiyon veren ve gerçekten tutarlı bir karşı-gelen durum tespiti yapabiliriz. Instagram’dan Türkiye’yi okumaya çalışırsak; fiziksel olarak güzel, psikolojik olarak sağlıklı, kaliteli sofralarda yemek yiyen, iyi beslenen, tutkulu aşklar ve düzenli ilişkiler yaşayan ve sürekli imajına dikkat eden kişilikler olduğunu görebiliriz.

2017 yılında TikTok hayatımıza girdikten sonra toplumu net ve filtresiz olarak görmeye başladık. Sosyologların bile tespit yapmakta zorlandığı düşük gelir grubuna mensup insanların evlerinin içine, sofralarına, çalışma ortamlarına TikTok sayesinde girmiş olduk. Kullanıcılar diğer sosyal medya mecralarında genelde evden çıktıktan sonra paylaşım yaparken, TikTok’ta çok yoğun ev içi videosuna şahit olduk. TikTok’u diğer mecralardan ayıran en temel motivasyon “gerçekçilik” olduğu için izlediğimiz video bize altkültürlerin tüketim alışkanlıkları hakkında inanılmaz ipuçları veriyor. Çünkü TikTok’ta fenomen olmak için herhangi bir avantajın olmasına gerek yok. Çok şişman ya da çok zayıf olabilirsin, çirkin olabilirsin, fiziksel olarak dezavantajlı olabilirsin, cüce olabilirsin, hatta ve hatta akli dengen yerinde olmayabilir.

TikTok’un bu özelliğinden ötürü toplumun içerisinde bakmadığımız tarafta duran, çoğunluğu siyasi tartışmalara mesafeli olduğu için Twitter’da var olamayan, güzel veya yakışıklı olduğunu düşünmediği için Instagram’da var olmayı tercih etmeyen insanların tutunduğu bir merkez oldu. Ve bu mecra piyasaya girdikten çok kısa süre sonra milyonlarca kullanıcıya ulaştı. TikTok şirketinin açıklamasında Şubat 2019 rakamlarına göre 28,4 milyon indirme sayısına ulaşmış ve büyük bir rekora imza atmış durumda. Dünyada Hindistan ve ABD’nin ardından en çok kullanıcısı Türkiye’de olan TikTok, burada diğer ülkelerden farklı bir kitle olan altkültürler tarafından sahiplendi.

‘Biz de buradayız’

Biz bu uygulama sayesinde dağdaki bir çobanın yalnızlığını da bir ev kadınının mutfağını da sanayideki bir çırağın iş koşullarını da gördük… Merak ettiğimiz birçok pencereyi TikTok araladı. Ve bu çok hızlı şekilde karşılık buldu. Diğer platformlara göre daha gerçekçi ve süslü olmayan 15 saniyelik videoların paylaşıldığı platformu takip ederek bile altkültürlerin, öteki gençlerin, arka mahallelerin sosyal yaşantılarını, tüketim alışkanlıklarını, marka bağlılıklarını görebiliriz.

Platformda paylaşılan videolarda öteki mahallelerin seküler dünyaya verdiği “biz de buradayız” mesajını iyi okumak gerekiyor. Sayıları yaklaşık 9 milyon olan kentin çeperlerinde yaşayan “öteki” gençliğin sahiplendiği her şey, seküler dünyanın alışkanlıklarını değiştirebiliyor. 2018 yılında en çok dinlenilen ilk 50 şarkıdan 35’inin rap şarkıları olduğu açıklandı. Artık arka mahalleler yoksullaşıp kalabalıklaştıkça tüketimden gelen güçlerini kullanmaya başlayıp dışında kalan tüm yaşamı reddetmeye başlayabilir, bir markayı bir anda bitirebilir veya fenomen hale getirebilirler.

Toplum TÜİK raporlarında açıklanan rakamlardan çok daha fazlasıdır. Bu farklılığı anlamak için milyonlarca insanın kullandığı mecralara yukarıdan bakmadan onların gerçekliğine uygun içerik oluşturan kişiler, siyasiler veya markalar gelecek dönem için farklı boyutlarda gelişecekler.

Bu dünyayı anlamadan kendi dünyasını bütünün gerçekliği sananlar ise TikTok gibi mecralarda mizah konusu olmaktan kurtulamayacaklar.

Yazı: Gazeteci Önder Abay

Benzer Yazılar

Uydu kavimler küreselleşmenin yerini alacak

Ad Hoc

Kentlerin iklim değişikliği ile mücadelesi

Ad Hoc

Animasyonun müzikle tanışması

Ad Hoc