Ekonomi Manşet

Tüketimin aynası: İnovatif üretim

Çok uzun süredir gündemde gelecek var. Sürekli geleceği konuşuyoruz, gelecekten bahsediyoruz. Peki, gelecek için ne yapıyoruz?

İklim değişikliğinin hissedilmeye başlanmasıyla herkes dünyaya yaptığı kötülükler konusunda hassaslaşmaya başladı. Tükettiği ürünün dünyaya verdiği zarar, bilinçli tüketici için dikkat edilmesi gereken bir konu haline geldi. Ürünün zararsız olmasının yanında üründe fayda arıyoruz. Geç mi kaldık? Son beş yıldır yaşanan iklimsel olaylara bakarsak, biraz geç kaldık. Ama insanoğlu pes etmiyor, deniyor.

Sanayileşmenin, seri üretimin başlarına dönersek, üretimin tüketimi tetiklediğini ve üreticilerin sermayelerini tüketimle büyüttüğünü görüyoruz. Peki, şimdi sahnede ne var? Sahnede yeni nesil firmalar ve inovasyon var. Şirketler, tüketim olmadan üretimle kazanan durumunda. Nasıl mı? Yatırım alan firmalara bir göz atın. Hepsi de tüketilmeye başlamadan yatırım alıyor; çünkü yatırımcılar öngörüleriyle gelecek tüketimine yatırım yapıyor zira gelecekteki tüketimin nasıl olacağı aşikâr.

Yatırımlarda başı çeken bitki bazlı protein şirketleri

Gıda, dünyada en önemli sektörlerden biri. Beslenmeden yaşayamıyoruz, beslenmeden hayat devam etmiyor. Şimdiye kadar dünya üzerinde besin için üretilen gıdanın sonuçları karşımızda. Birçok hastalığın nedeni ilaçlı gıdalar, katkı maddeli paketli ürünler. Bugün dünyanın devi olan firmaların insan sağlığına gıda aracılığıyla verdiği zarar ölçülemez. Peki, bu firmaların şimdi yeni nesil, temiz, inovatif gıda girişimlerine yatırım yapıyor olmalarının ironisine ne demeli? Bu uzun uzun tartışılacak bir konu…

Gıda inovasyonu konusunda en öne çıkan ülkenin ABD olduğu, yeni nesil inovatif firmalar ve bu firmalara yapılan yatırımlarla göz önüne seriliyor. 2019 verilerine detaylı ulaşılmadığı için 2018 verilerine baktığımızda bu pazardaki yatırımın 1,45 milyar dolar olduğunu görüyoruz. 114 milyon dolar yatırımla Impossible Foods başı çeken girişim. Onun devamında ise ilk 20’de Ancient Nutrition, Vintage Wine Estates, Ripple Foods, Sun Basket, Beyond Meat, Califia Farms, Kite Hill, Bulletproof, Farmer’s Fridge, Harmless Harvest, Dixie Brands, Coolhaus, Kettlebell Kitchen, Perfect Day, Hungryroot, REBBL, High Brew, Once Upon a Farm ve Spindrift yer alıyor. Firmalara kategori olarak baktığımızda ise hayvansal proteine alternatif yaratan firmaların öne çıktığını görüyoruz. Bu firmaların temelini de bitki bazlı protein inovasyonu oluşturuyor.

Gıda kadar adil ticaret de ön planda

Bu girişimlere bir göz atalım. Impossible Foods ve Beyond Meat, bitki bazlı protein inovasyonu ile öne çıkıyor. Bu iki firma da üretimlerindeki inovasyon ve gelecekteki gıda tüketimi öngörüsü ile aldıkları yatırımın hakkını vermeye de başladılar. KFC, Burger King gibi hayvansal gıda bazlı fast food firmalarının tedarikçisi durumuna geçtiler. Kırmızı ete alternatif inovatif ürünlere ek olarak deniz ürünlerine alternatif, süt ve süt ürünlerine alternatif firmalar da aynı kategoride öne çıkıyor. Califia Farms, bitki bazlı süt ve Ripple Food, bitki bazlı süt, yoğurt, krema gibi ürünler üretiyor. Harmless Harvest Hindistan cevizi suyu ve içecekleri üretirken, Spindrift meyvenin kendisini kullanarak maden suyu üretiyor. Bu firmalar, ürettikleri ürünlerin iyi gıda argümanının dışında iş yapış şekillerindeki adil ticaretin de altını çiziyor. Ancient Nutrition, geçmişten günümüze unutulmuş sağlıklı beslenmenin modern versiyonu olduğu iddiası ile besin takviyeleri üretiyor. Kolajenden probiyotiğe, proteinden vitamine birçok farklı ürünü bulunuyor. Adrese teslim yemek kiti firması Sun Basket, sunduğu hizmeti kişiye özel farklı sağlıklı beslenme alternatiflerine göre tasarlaması ve kullandığı ürünlerin kalitesi ve sürdürülebilirliği ile öne çıkıyor.

Türkiye’de gıdanın ‘hizmet’ yönü dikkat çekiyor

Tüketicinin iyi beslenme talebine ek olarak üretimde kullanılan hayvansal bazlı ürünlerin karbon salımı gibi dünya üzerindeki etkileri de göz önüne alınınca yatırımlarda en öne çıkanın bu iki argümanı birleştirebilen firmalar olduğu görülüyor. İster istemez Türkiye ile karşılaştırma yapıyoruz. Bizde yatırım alan gıda girişimleri deyince aklınıza hangi firmalar geliyor? Yemeksepeti, Getir, Fazla Gıda, FineDine Tablet Menü, Taze Direkt, Beeo ilk akla gelenler. Peki, bunların çoğu hangi alanda yer alıyor? Hizmet. YemekSepeti, Getir, FineDine, Taze Direkt verilen gıda hizmet modellemelerini iyileştirme, kolaylaştırma, tedarik zincirinde üreticiden tüketiciye direkt ulaşım, restoran deneyimini iyileştirme gibi alanlara odaklanıyor. Beeo ise Türkiye’nin ilk yerli propolis markası. Fazla Gıda, gıda atık ve kaybının azaltılması için çalışan bir girişim. Bu son iki girişim, dünyada yatırım alan ve geleceğin şekillenmesi için ana ihtiyaçlara hitap eden girişimlerle benzerlik gösteriyor. Türkiye’de inovatif üretimle hayata geçen ve yatırım almış çok fazla gıda girişiminden bahsedemiyoruz. Böyle markalar yavaş yavaş hayata geçmeye başlıyor. Bakliyat unundan makarna üreten Potamya, rafine şekersiz ve temiz tatlı atıştırmalık alternatifi üreten Züber gibi. Bu firmaların alacağı yatırımlar ve gıdanın geleceğini aydınlatacak üretim bazlı girişimlerin Türkiye’deki geleceği ise hepimiz için heyecan verici bir bekleyiş olacak.

Yazı: Gastronomi & Pazarlama Stratejisti Merve Akgül

Benzer Yazılar

Suç ve suçlu peşinde koşan bir sanat: Adlî mimari

Ad Hoc

Suç ve ceza ve balıklar ve Shakespeare

Ad Hoc

Dijital reklamcılığın etik ile imtihanı

Ad Hoc